ธรรมเป็นเครื่องอนุเคราะห์ ๕ ประการ

สัมมาทิฏฐิ คือ ปัญญาที่ได้รับอนุเคราะห์จากธรรม ๕ ประการย่อมมีผลเป็นเจโตวิมุตติ คือ ความหลุดพ้นทางใจ อันได้แก่สมาธิในอรหัตตผล และปัญญาวิมุตติ คือ ความหลุดพ้นทางปัญญา อันได้แก่ ปัญญาในอรหัตตผล

ธรรมเหล่านี้ชื่อว่า อนุคคหิตธรรม คือ ธรรมเป็น เครื่องอนุเคราะห์ ตรัสไว้ในอังคุตตรนิกาย อนุคคหิตสูตร (องฺ. ปญฺจก. ๒๒.๒๕.๑๘) มี ๕ ประการ คือ

๑. ศีล การสำรวมกายและวาจาเพื่อมิให้เบียดเบียนตนและผู้อื่น ส่งผลให้ผู้ปฏิบัติธรรมมีใจผ่องใสไม่เศร้าหมองด้วยการผิดศีล เหมือนรั้วกั้นไม่ให้สัตว์เข้ามากินเมล็ดพืชในไร่

๒. การสดับ ส่งผลให้เข้าใจหลักการปฏิบัติเหมือนการรดน้ำต้นไม้เพื่อให้ต้นไม้ดูดซึมสารอาหารไปเลี้ยงลำต้นและส่วนอื่นๆ

๓. สากัจฉา คือ การสนทนาธรรม การสอบอารมณ์ ส่งผลให้ขจัดความสงสัยและเกิดกำลังใจในการปฏิบัติ เหมือนการพรวนดิน

๔. สมถะ คือ การทำใจให้สงบ ส่งผลให้จิตมีสมาธิที่เกื้อหนุนให้วิปัสสนาก้าวหน้าได้เร็ว เหมือนการกำจัดศัตรูพืชคือนิวรณ์

๕. วิปัสสนา คือ การหยั่งเห็นสภาวธรรมรูปนาม ส่งผลให้เกิดปัญญารู้แจ้งไตรลักษณ์ตามความเป็นจริง เหมือนการปัดกวาดหยากไย่ของต้นไม้ ทำให้ต้นไม้ได้รับแสงแดดและอากาศเต็มที่เพื่อการเติบโตต่อไป

จากหนังสือประกายส่องใจ
เรียบเรียงโดย พระคันธสาราภิวงศ์

Posted on March 27, 2014, in ปกิณกะธรรม, ประกายส่องใจ. Bookmark the permalink. Comments Off on ธรรมเป็นเครื่องอนุเคราะห์ ๕ ประการ.

Comments are closed.

%d bloggers like this: